شمس الدين حافظ
59
ديوان حافظ ( انتشارات زوار ) ( فارسى )
سير آفاق و انفس را دوست مىداشت ، و شايد همين خاصيت روحى بود كه او را آنقدر اجتماعى و خوش معاشرت ساخته بود . دكتر غنى در 1919 ميلادى پس از پايان تحصيلات پزشكى از بيروت به زادبوم خود سبزوار برگشت و مشغول طبابت شد ، و چندى بعد در حالى كه كارش رونق و اهميت پيدا كرده بود سبزوار را گذاشت و به عزم تكميل علم به پاريس رفت و به تعقيب چند درس مختلف طبى پرداخت . در آن هنگام آناتول فرانس زنده و در اوج شهرت خود بود . روح بلندپرواز دكتر غنى كه نمىتوانست در چهار ديوار علم جزئى مانند طب محدود باشد به خواندن نوشتههاى آناتول فرانس دست زد و آشنايى نخستين را با او پيدا كرد ، اما چون سرمايه براى ماندن زياد در اروپا نداشت پس از يك سال و چند ماه به سبزوار برگشت و در آنجا مطالعهء آناتول فرانس را دنبال كرد و عشق و ارادتش به نويسندهء بزرگ زياد شد . در ضمن اين مطالعه متوجه نكتهء مهمى شد و آن اين كه فهم نوشتههاى فرانس آشنايى بيشترى با تاريخ فكر و تمدن اروپا لازم دارد ، بدين جهت پس از چندى بار ديگر به پاريس رفت و اين سفر كه چند سال طول كشيد سفر تكامل و تربيت روحى دكتر غنى بود . در اين سفر اروپا را بسيار خوب شناخته بود ، با تاريخ يونان و روم و قرون وسطاى اروپا آشنا شده بود ، در زبان فرانسه تسلط پيدا كرده بود به درجهيى كه قوت و ضعف انشاى آن زبان را كاملا تشخيص مىداد و اين خود چنان كه معلوم است نشانهء تسلّط بر زبان است . در اين سفر مراسم تشييع جنازهء فرانس را در پاريس ديده بود و اثر عميقى از آن در خاطرش به جا مانده بود . از مهمترين نتيجههاى اين سفر آشنايى كاملى بود كه با مرحوم ميرزا محمّد خان قزوينى پيدا كرده بود و نزد او روش تحقيق و تتبع را در مسائل تاريخى و ادبى فرا گرفته بود . خلاصه آنكه دكتر غنى از اين سفر مردى پخته و مجهّز بازگشت و من كم كسى ديدهام كه به قدر او از سفر اروپا نتيجه گرفته باشد . در بازگشت از اين سفر در سبزوار دست به ترجمهء آناتول فرانس زد ، تائيس را در سال 1308 شمسى منتشر كرد . اين كتاب كه نخستين اثر ادبى دكتر غنى است سليقهاش در دقت و اتقان كارش نمايان است ، در آخر كتاب تعليقاتى در شرح بعضى از مشكلات كتاب افزوده است كه خوانندهء فارسى زبان را در فهم كتاب و دريافت نكتههاى دقيق آن كمك مىكند . اين كار مفيد را - كه تقريبا در هر ترجمهيى لازم است و متأسفانه ترجمهكنندگان ما غالبا از آن غفلت دارند يا تغافل مىكنند - دكتر غنى در ترجمههاى ديگر خود نيز همواره رعايت كرده و مخصوصا در كتاب « بريانپزى ملكهء سبا » كه تعليقاتش به تنهايى يك تأليف فاضلانه محسوب مىشود . سبك انشاى دكتر در تائيس همان است كه بعدها هم آن را داشت ،